Co posadzić w donicy: zioła, truskawki, wiosna i jesień

Co posadzić w donicy według sezonu

Donica to nie tylko miejsce na pelargonie. W zależności od tego, co do niej trafi, może przez całe lato dawać zioła do kuchni, jesienią trzymać kolor, gdy reszta ogrodu już zasypia, a wiosną zakwitnąć wcześniej niż rabaty. Zebraliśmy cztery najczęstsze obsadzenia — zioła, truskawki, wiosenne i jesienne — i przy każdym piszemy, ile miejsca rośliny naprawdę potrzebują.

Jedna rzecz na początek, bo o niej zapomina się najczęściej: liczy się objętość ziemi na jedną roślinę, a nie długość donicy. Nasze wkłady mają 6,8 l, 11 l, 14 l i 18 l. Dłuższa donica ma więcej wkładów, a nie jeden większy — więc kiedy niżej czytasz „potrzebuje około 18 l", znaczy to jeden cały wkład dla jednej rośliny, a nie jedną trzecią z zestawu trzech.

Zioła w donicy

Zioła to najwdzięczniejsze obsadzenie, bo większość ma płytkie korzenie i mieści się nawet w płytkiej skrzynce balkonowej — nasze balkonowe mają 20 cm wysokości przy 23 cm szerokości, a sam wkład jest jeszcze nieco płytszy. Kluczowe jest, żeby nie mieszać roślin o przeciwnych wymaganiach wodnych.

• Sucho i słonecznie — rozmaryn, tymianek, oregano, lawenda, szałwia. Zniosą przesuszenie, nie zniosą stojącej wody. Te sadź razem.
• Wilgotniej i raczej półcień — pietruszka, szczypiorek, mięta, melisa. Chcą regularnego podlewania.
• Bazylia należy do wodolubnych, ale jednocześnie chce pełnego słońca i ciepła — na zewnątrz wysadzaj ją dopiero po ostatnich przymrozkach w Twoim regionie.

Miętę sadź zawsze osobno. Rozrasta się rozłogami i w jednej donicy przerośnie pozostałe zioła w ciągu jednego sezonu. Albo własny wkład, albo własna donica.

Ile się mieści: we wkładzie 6,8 l dwa do trzech jednorocznych ziół, w 11 l trzy do czterech. Rozmaryn i lawenda to krzewinki i po kilku latach urosną — tym daj wkład 18 l na wyłączność. Różnią się za to zimowaniem: lawenda zostaje na dworze, rozmaryn w naszym klimacie zimy na zewnątrz nie przetrwa — na chłody wnieś go do jasnego, nieogrzewanego pomieszczenia.

Truskawki w donicy

Truskawki w donicy mają sens z dwóch powodów: owoce nie leżą na ziemi, więc nie pleśnieją, i sięgasz po nie bez schylania się. Potrzebują słońca — w cieniu urosną, ale prawie nie owocują.

• Rozstaw — około 20–25 cm między sadzonkami. W donicy 65 cm zmieszczą się trzy rośliny, w 86 cm cztery.
• Głębokość — wystarczy płytsza donica, ale nie zasypuj bryły korzeniowej powyżej serca rośliny, bo zgnije.
• Woda — w donicy wysychają szybciej niż na grządce. Latem licz się z podlewaniem co drugi dzień, w upały codziennie.

Odmiany powtarzające owocowanie dają owoce przez całe lato i do donicy nadają się lepiej niż jednorazowo owocujące, bo z ograniczonej objętości wyciągniesz dłuższy zbiór. Po zbiorach rośliny wypuszczają rozłogi — jeśli nie chcesz ich rozmnażać, obcinaj je, bo inaczej siła idzie w nie zamiast w owoce.

Wiosenne donice

Wiosenne obsadzenie planuje się jesienią, nie wiosną — cebule sadzi się przed mrozami, bo do zawiązania kwiatów potrzebują kilku tygodni chłodu. Chłodu, nie przemarznięcia — przemarznięta cebula już nie ruszy, a w donicy mróz dochodzi ze wszystkich stron, nie tylko od góry. Jeśli donica z cebulami zostaje na dworze, przysuń ją do ściany i osłoń boki. Kto nie zdąży, kupuje wiosną rośliny już podkiełkowane.

• Cebulowe — krokusy, narcyzy, tulipany, szafirki. Sadź na głębokość mniej więcej trzykrotnej wysokości cebuli — w płytkiej skrzynce balkonowej wyjdzie płycej i to jest w porządku.
• Bratki i fiołki — kwitną od razu i znoszą przymrozki. Najprostszy sposób na kolorową donicę na samym początku wiosny.
• Pierwiosnki, stokrotki — niskie, dobrze wyglądają przy krawędzi.

Sprawdzony sposób to nasadzenie piętrowe: głębiej tulipany, nad nimi krokusy, a na wierzchu bratki — donica kwitnie wtedy stopniowo od wczesnej wiosny. Potrzeba na to jednak głębokości. W kubełku 18 l, który ma 31 cm, trzy piętra się mieszczą; w skrzynce balkonowej o wysokości 20 cm nie — tam sadź na jednym poziomie.

Jesienne donice

Jesienne obsadzenie rządzi się inną logiką niż letnie — nie chodzi o kwiaty, tylko o kolor liści i strukturę, która wytrzyma do pierwszych mrozów, a często i przez zimę.

• Wrzosy i wrzośce — klasyka jesiennej donicy. Uwaga: wrzos potrzebuje kwaśnego podłoża, w zwykłej ziemi ogrodowej marnieje. Kup substrat torfowy do rododendronów.
• Kapusta ozdobna — wybarwia się dopiero po pierwszych chłodnych nocach.
• Trawy ozdobne — turzyce, kostrzewa sina, miskant. Trzymają kształt nawet suche i zimą dobrze wyglądają pod szronem. Trzęślicy do zimowej donicy nie bierz: późną jesienią sama się rozsypuje, źdźbła łamią się i odpadają.
• Bluszcz — zielony cały rok, ładnie przewiesza się przez krawędź.

Jeśli donica ma zostać na zewnątrz przez całą zimę, zostaw w niej ziemię i nie przesadzaj roślin w ostatniej chwili — muszą zdążyć się ukorzenić, zanim przyjdzie mróz.

Ile roślin mieści się w donicy

Prosta wskazówka według naszych wkładów. Warto patrzeć nie tylko na litry, ale i na głębokość — skrzynki balkonowe mają 20 cm wysokości, ogrodowy kubełek 31 cm:

• 6,8 l (donica 45 cm) — dwie do trzech roślin sezonowych albo ziół.
• 11 l (donica 65 cm) — trzy do czterech.
• 14 l (donica 86 cm) — cztery do pięciu.
• 18 l (kubełek 30 × 30 cm, 31 cm głębokości — wkład donic ogrodowych) — jedna bylina albo mniejszy krzew, ewentualnie trzy do czterech roślin jednorocznych.

Jeśli się wahasz, sadź rzadziej. Przepełniona donica szybciej wysycha, a rośliny konkurują o wodę wcześniej niż o światło.

Jeśli szukasz obsadzenia pod konkretne miejsce, a nie pod sezon — osobno opisaliśmy donice na tarasie i donice przed domem.

Częste pytania

Donice, o których mowa, znajdziesz w kolekcji donice ogrodowe drewniane. Jeśli urządzasz taras, zajrzyj do donic drewnianych na taras; pod pnącza przygotowaliśmy donice z kratką.